Fizjoterapia dzieci w Białymstoku - rehabilitacja od pierwszych miesięcy
Rehabilitacja dzieci w poradni fizjoterapii dziecięcej Centrum Medycznego UNiMED w Białymstoku obejmuje niemowlęta, dzieci i młodzież: od oceny rozwoju ruchowego kilkumiesięcznego malucha po ćwiczenia korekcyjne u nastolatka ze skoliozą. Plan terapii powstaje po ocenie napięcia mięśniowego, postawy i sposobu poruszania się dziecka. Wizyty są prywatne i nie wymagają skierowania.
Wizyta dla osoby dorosłej? Dorosłych pacjentów przyjmuje fizjoterapeuta w poradni dla dorosłych UNiMED.
Nie każda wizyta kończy się serią ćwiczeń. Czasem ocena pokazuje, że rozwój ruchowy dziecka mieści się w normie, a rodzic wychodzi ze wskazówkami do codziennej pielęgnacji i zabawy. Gdy terapia jest potrzebna, obejmuje zajęcia w gabinecie i krótkie ćwiczenia w domu.
Niepokojące sygnały w rozwoju ruchowym niemowlaka
Pierwsze sygnały często zauważa rodzic podczas przewijania, karmienia albo zabawy. Na fizjoterapię niemowląt warto zgłosić się, gdy maluch:
- odgina główkę i całe ciało, układając się w literę „C”,
- ma spłaszczoną potylicę lub układa głowę tylko w jedną stronę,
- wyraźnie nie lubi leżenia na brzuchu i unika podporu,
- po 3. miesiącu życia wciąż zaciska jedną lub obie rączki w piąstki,
- ma wyraźnie obniżone napięcie mięśni, np. „przelewa się” przez ręce przy podnoszeniu,
- nie interesuje się otoczeniem ani zabawkami,
- wolniej niż rówieśnicy osiąga kolejne umiejętności ruchowe, np. obracanie się, siadanie lub raczkowanie.
Konsultacja przydaje się też wcześniakom, dzieciom z innymi czynnikami ryzyka zaburzeń rozwoju oraz dzieciom z problemami neurologicznymi, genetycznymi lub sensorycznymi, jako uzupełnienie opieki lekarza prowadzącego.
Samo spłaszczenie główki nie wpływa na rozwój mózgu i często zmniejsza się w ciągu 1-2 lat, gdy dziecko rośnie i mniej czasu spędza na plecach. Na co dzień pomaga zabawa na brzuszku w czasie czuwania, pod okiem dorosłego, oraz zmiana strony karmienia i noszenia.
Do snu niemowlę zawsze kładzie się na plecach, bo zmniejsza to ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej.
Wygenerowane przez AIZ czym rodzice przychodzą na rehabilitację dzieci
Zakres pracy obejmuje zarówno niemowlęta, jak i uczniów, a terapia przy każdym problemie wygląda inaczej:
| Problem | Szczegóły |
|---|---|
| Asymetria ułożeniowa i kręcz szyi | Kogo dotyczy: Niemowlęta Na czym polega terapia: Techniki neurorozwojowe, nauka prawidłowych pozycji, praca nad symetrią |
| Plagiocefalia (spłaszczenie potylicy) | Kogo dotyczy: Niemowlęta Na czym polega terapia: Dobór ułożenia i aktywności odciążających spłaszczoną stronę |
| Opóźniony rozwój motoryczny | Kogo dotyczy: Niemowlęta i małe dzieci Na czym polega terapia: Stymulacja kolejnych etapów rozwoju ruchowego |
| Wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe | Kogo dotyczy: Niemowlęta i małe dzieci Na czym polega terapia: Metoda NDT-Bobath, nauka pielęgnacji wspierającej prawidłowe wzorce ruchu |
| Wady postawy | Kogo dotyczy: Przedszkolaki i uczniowie Na czym polega terapia: Ćwiczenia korekcyjne, reedukacja posturalna, stabilizacja centralna |
| Skolioza idiopatyczna | Kogo dotyczy: Dzieci i młodzież Na czym polega terapia: Nauka autokorekcji, ćwiczenia symetryzujące, kontrola oddechu |
| Płaskostopie i stopa płasko-koślawa | Kogo dotyczy: Dzieci w wieku szkolnym Na czym polega terapia: Ćwiczenia wspierające pracę stopy i prawidłowe obciążanie |
Gdy podłożem trudności jest budowa układu kostno-stawowego, terapia prowadzona jest we współpracy z ortopedią dziecięcą w tej samej placówce. Przy zaburzeniach napięcia mięśniowego albo wyraźnie opóźnionym rozwoju potrzebna bywa też ocena neurologa dziecięcego.
Kiedy terapia ruchowa jest potrzebna i jak przebiega, wyjaśnia poradnik rehabilitacja dzieci: dla kogo i jak wygląda terapia. O tym, kiedy z bólem albo urazem iść najpierw do ortopedy, mówi poradnik kiedy zgłosić się z dzieckiem do ortopedy.
Skolioza - dlaczego nie ćwiczyć na własną rękę
Skolioza może pojawić się w każdym wieku, ale najczęściej zaczyna się między 10. a 15. rokiem życia. W około 8 na 10 przypadków przyczyna jest nieznana. Taką skoliozę nazywa się idiopatyczną i według obecnej wiedzy nie wynika ona ze złej postawy, aktywności fizycznej ani diety.
Ćwiczenia dobiera się do kierunku i wielkości skrzywienia. Według wytycznych międzynarodowego towarzystwa SOSORT z 2016 roku pierwszym krokiem leczenia zachowawczego są ćwiczenia specyficzne dla skoliozy, oparte na autokorekcji, które mają ograniczać pogłębianie się krzywizny.
Przypadkowy zestaw ćwiczeń z internetu nie uwzględnia ani kierunku, ani wielkości skrzywienia, dlatego program układa terapeuta po badaniu. Krzywizna może się pogłębiać, dopóki dziecko rośnie, więc ćwiczenia zmienia się w miarę wzrastania, a jej wielkość kontroluje ortopeda. Przy większych skrzywieniach lekarz może zalecić gorset.
60 minut, które porządkują plan rehabilitacji dziecka
Pierwsze spotkanie z fizjoterapeutą dziecięcym trwa około godziny i kończy się konkretnym planem działania:
- Wywiad z rodzicem - przebieg ciąży i porodu, dotychczasowy rozwój, codzienne aktywności.
- Ocena funkcjonalna: obserwacja wzorców ruchowych, napięcia mięśniowego i zakresu ruchu stawów.
- Elementy terapii dobrane do wieku - od technik neurorozwojowych po ćwiczenia korekcyjne, PNF i kinesiotaping pediatryczny.
- Instruktaż dla rodzica: pokaz bezpiecznych pozycji i ćwiczeń do powtarzania w domu.
- Ustalenie terminu kontroli oceniającej postępy i modyfikującej program.
Duża część pracy odbywa się w domu, między wizytami: w gabinecie rodzic uczy się bezpiecznych pozycji i krótkich ćwiczeń do codziennych powtórek. Jeśli ćwiczenie wywołuje ból, wyraźny opór dziecka albo nasila objawy, warto je przerwać i omówić z terapeutą.
Metody terapii: NDT-Bobath, PNF, integracja sensoryczna
Metodę dobiera się do wieku dziecka i rozpoznanego problemu. Terapeuci poradni stosują m.in.:
- metodę NDT-Bobath, także w wersji dla niemowląt,
- metodę PNF,
- terapię manualną, w tym metodę Mulligana,
- integrację strukturalną czaszki,
- trójpłaszczyznową terapię stóp,
- kinesiotaping i masaż Shantala,
- terapię integracji sensorycznej.
Rodzice niemowląt uczą się też zasad pielęgnacji wspierającej rozwój ruchowy (handling), czyli tego, jak podnosić, nosić, przewijać i układać dziecko.
Kiedy nie czekać na wizytę u fizjoterapeuty dziecięcego
Część objawów wymaga pomocy tego samego dnia, a nie planowej wizyty w poradni. Przy poniższych objawach należy zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy:
- drgawki, zwłaszcza pierwsze w życiu albo trwające dłużej niż 5 minut,
- nagła wiotkość, trudność z wybudzeniem dziecka albo słaby, piskliwy i nieustający płacz,
- nagłe osłabienie ręki lub nogi, zwłaszcza po jednej stronie ciała, albo nagłe zaburzenia mowy,
- gorączka z bólem lub obrzękiem stawu, gdy dziecko nie chce ruszać ręką albo nogą,
- zniekształcenie kończyny po urazie albo brak możliwości stanięcia na nodze.
Tego samego dnia lekarz powinien ocenić dziecko, które traci wcześniej opanowane umiejętności ruchowe, np. przestaje siadać albo chodzić.
Rehabilitacja dzieci prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty
Na konsultację w poradni nie potrzeba skierowania. Wizyty prowadzą m.in. mgr Martyna Sacharewicz, która pracuje głównie z niemowlętami, m.in. z asymetrią ułożeniową, oraz dr Aleksandra Prokop-Zaniewska, która prowadzi też terapię integracji sensorycznej.
Wizytę można umówić online albo telefonicznie w rejestracji. Przed pierwszym spotkaniem warto:
- przyjść około 30 minut po karmieniu, co zmniejsza ryzyko ulewania podczas badania,
- zabrać dokumentację medyczną: wypisy, opisy badań i dotychczasowe zalecenia lekarzy,
- zapisać obserwacje i pytania, a u starszego dziecka nagrać krótki film z ruchem, który niepokoi,
- ubrać dziecko wygodnie, w rzeczy łatwe do zdjęcia,
- zaplanować wizytę bez pośpiechu.
O koszt konsultacji warto zapytać przy zapisie.
Wygenerowane przez AIFizjoterapia dziecięca w UNiMED Białystok
Rehabilitacja dzieci, konsultacja ortopedyczna i badania obrazowe dostępne są w jednym budynku przy ul. Towarowej 3, więc rodzic nie krąży z niemowlakiem między placówkami.
Placówka jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00. Jeśli maluch układa główkę tylko w jedną stronę, unika leżenia na brzuchu albo u starszego dziecka widać asymetrię sylwetki, warto umówić konsultację. Zapraszamy do UNiMED.
Pytania rodziców o rehabilitację dziecka
Kiedy zgłosić się z niemowlakiem po raz pierwszy?
Gdy pojawią się niepokojące sygnały: utrwalona asymetria ułożenia, prężenie się, zaciśnięte piąstki po 3. miesiącu życia albo wyraźnie wolniejszy rozwój ruchowy. Konsultację może też zalecić pediatra lub neurolog dziecięcy.
Ile trwa spotkanie z fizjoterapeutą dziecięcym?
Pierwsza konsultacja to około 60 minut: wywiad, ocena funkcjonalna, elementy terapii oraz instruktaż dla rodzica. Kolejne wizyty bywają krótsze.
Czy ćwiczenia trzeba powtarzać w domu?
Tak, krótkie i regularne ćwiczenia w domu są ważną częścią terapii. Terapeuta pokazuje bezpieczne pozycje i aktywności, a na kontrolach sprawdza postępy i modyfikuje zestaw.
Czy niemowlę odczuwa dyskomfort podczas fizjoterapii?
Praca prowadzona jest delikatnie i w tempie malucha, choć zmiana utrwalonego ułożenia bywa dla niego mało wygodna. Terapeuta reaguje na sygnały dziecka i przerywa, gdy potrzeba.
Czy potrzebne jest skierowanie?
Nie - wizyty są prywatne i nie wymagają skierowania. Jeśli lekarz zalecił rehabilitację dziecka, warto zabrać jego zalecenia na spotkanie.

