Radiologia dziecięca w Białymstoku - USG i RTG u dzieci
Pracownia radiologii dziecięcej Centrum Medycznego UNiMED w Białymstoku wykonuje badania u pacjentów od okresu noworodkowego do ukończenia 18. roku życia. U dzieci obowiązuje inna kolejność sięgania po badania niż u dorosłych: pierwszym wyborem jest ultrasonografia, a metody wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie włącza się dopiero wtedy, gdy odpowiedzi nie da się uzyskać inaczej.
Wynika to nie z ostrożności na wyrost, lecz z tego, że rosnące tkanki są bardziej wrażliwe na promieniowanie, a przed dzieckiem jest znacznie dłuższe życie niż przed dorosłym pacjentem.
Badanie dla osoby dorosłej? Badania USG dla dorosłych wykonujemy w pracowni USG dla dorosłych.
Badania ultrasonograficzne wykonujemy aparatem LOGIQ F6 firmy General Electric, z głowicami i ustawieniami dobieranymi do wieku i budowy małego pacjenta. Szczegółowy zakres badań ultrasonograficznych, zasady przygotowania i przebieg samego badania opisuje osobno strona poświęcona USG dla dzieci.
Kiedy USG, a kiedy zdjęcie RTG
Rodzice często pytają, dlaczego przy jednym problemie lekarz zleca ultrasonografię, a przy innym od razu zdjęcie. Wybór nie jest przypadkowy - każda metoda pokazuje co innego i ma sytuacje, w których jest bezkonkurencyjna.
| Sytuacja | Szczegóły |
|---|---|
| Ból brzucha, ocena narządów jamy brzusznej | Badanie pierwszego wyboru: USG Dlaczego właśnie to: Dobrze pokazuje narządy miąższowe, nie wymaga promieniowania |
| Podejrzenie złamania po urazie | Badanie pierwszego wyboru: RTG Dlaczego właśnie to: Szczeliny złamań i przemieszczenia widać wyłącznie na zdjęciu |
| Ocena stawów biodrowych u niemowlęcia | Badanie pierwszego wyboru: USG Dlaczego właśnie to: Chrzęstne elementy stawu są na zdjęciu RTG niewidoczne |
| Podejrzenie zapalenia płuc, przewlekły kaszel | Badanie pierwszego wyboru: RTG klatki piersiowej Dlaczego właśnie to: Powietrze w płucach uniemożliwia ocenę ultrasonografem |
| Ocena mózgu u niemowlęcia z otwartym ciemiączkiem | Badanie pierwszego wyboru: USG przezciemiączkowe Dlaczego właśnie to: Ciemiączko tworzy naturalne okno akustyczne dla głowicy |
| Tarczyca, węzły chłonne, tkanki miękkie | Badanie pierwszego wyboru: USG Dlaczego właśnie to: Struktury powierzchowne widać dokładnie, badanie można powtarzać |
Zdarza się, że obie metody się uzupełniają: po urazie kolana zdjęcie wyklucza złamanie, a ultrasonografia ocenia więzadła i wysięk w stawie. O kolejności decyduje lekarz kierujący na podstawie badania dziecka, a nie sam opis objawów przez telefon.
Wygenerowane przez AIIle promieniowania dostaje dziecko przy zdjęciu RTG
Dawka z pojedynczego zdjęcia klatki piersiowej jest bardzo mała - odpowiada mniej więcej kilku dniom naturalnego promieniowania, które i tak dociera do nas z gleby, budynków i kosmosu.
Ryzyko związane z jednym uzasadnionym badaniem jest więc nieporównywalnie mniejsze niż ryzyko przeoczenia zapalenia płuc czy złamania. Problemem nie jest pojedyncze zdjęcie, lecz powtarzanie badań bez wskazań.
W praktyce działa zasada możliwie najmniejszej dawki: wiązkę ogranicza się dokładnie do badanego obszaru, a parametry aparatu dobiera do masy ciała i wieku dziecka, a nie do ustawień dla dorosłego.
Dlatego zdjęcia u dzieci wykonuje się w protokołach pediatrycznych i tylko wtedy, gdy wynik realnie zmieni postępowanie. Jeśli dziecko miało już podobne badanie w innej placówce, warto przynieść opis - często pozwala to uniknąć powtarzania zdjęcia.
Jak wygląda RTG u dziecka
Samo zdjęcie trwa kilka sekund i jest całkowicie bezbolesne - najtrudniejsze bywa utrzymanie bezruchu przez ten moment. Dziecko zdejmuje ubranie z metalowymi elementami i biżuterię z okolicy badanej, a technik ustawia je w odpowiedniej pozycji.
Rodzic może zwykle towarzyszyć dziecku w pracowni, zakładając fartuch ochronny; przy niemowlętach i najmłodszych dzieciach ta pomoc jest wręcz potrzebna, bo pozwala je unieruchomić bez przymusu.
Warto uprzedzić dziecko, że aparat wydaje krótki dźwięk i że nie będzie żadnego ukłucia ani dotyku. Starszym pomaga zabawa w „zatrzymaj oddech i policz do trzech” - zdjęcie klatki piersiowej wykonuje się właśnie na wstrzymanym oddechu.
Jeśli dziewczynka jest w wieku dojrzewania, przed badaniem pada pytanie o możliwość ciąży; to standardowa procedura, a nie podejrzenie.
Wygenerowane przez AIKto opisuje badanie i kiedy jest wynik
Obraz to jeszcze nie rozpoznanie. Badanie ogląda i opisuje lekarz radiolog, który zestawia to, co widzi, z wiekiem dziecka i informacją o objawach - dlatego warto, żeby skierowanie zawierało konkretne pytanie kliniczne, a nie samo „proszę o USG”.
Opis trafia następnie do lekarza kierującego, który łączy go z badaniem dziecka i decyduje o dalszym postępowaniu.
Wynik badania ultrasonograficznego rodzic otrzymuje zwykle tego samego dnia, a przy zdjęciach czas zależy od tego, jak obszerny opis przygotowuje radiolog.
Płytę lub wydruk warto zachować i przynosić na kolejne wizyty: porównanie dwóch badań wykonanych w odstępie kilku miesięcy mówi znacznie więcej niż pojedynczy obraz. Dotyczy to zwłaszcza zmian obserwowanych w czasie, jak torbiele czy niewielkie różnice w budowie nerek.
Pracownia radiologii dziecięcej UNiMED w Białymstoku
Badania radiologiczne i ultrasonograficzne wykonujemy przy ul. Towarowej 3 w Białymstoku, w tym samym budynku, w którym przyjmują lekarze kierujący. Dzięki temu ścieżka od konsultacji przez badanie do omówienia wyniku mieści się zwykle w jednej wizycie, bez jeżdżenia po mieście z małym dzieckiem.
Przy wadach postawy i stawów opiekę prowadzi ortopeda dziecięcy, a bieżące prowadzenie pozostaje w rękach pediatry. Koszty można wcześniej sprawdzić w cenniku poradni dziecięcych.
Pracownia przyjmuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00, a badania umawiane są na konkretną godzinę - z niemowlakiem czekanie w poczekalni bywa trudniejsze niż samo badanie.
Jeśli rodzic ma skierowanie na USG lub zdjęcie RTG u dziecka albo chce potwierdzić, czy dane badanie wykonujemy, termin można umówić online lub telefonicznie. Zapraszamy do UNiMED.
Badania obrazowe u dzieci - pytania rodziców
Czy RTG u dziecka jest bezpieczne?
Dawka z pojedynczego uzasadnionego zdjęcia jest bardzo mała i odpowiada kilku dniom naturalnego promieniowania. Badanie wykonuje się w protokole dopasowanym do wieku i masy dziecka, wyłącznie wtedy, gdy wynik zmieni postępowanie.
Czy potrzebne jest skierowanie na badanie obrazowe?
Na USG skierowanie nie jest potrzebne, ale na zdjęcie RTG tak: przepisy wymagają skierowania od lekarza, które może być wystawione prywatnie. W obu przypadkach warto je zabrać, bo zawarte w nim pytanie kliniczne pomaga radiologowi ukierunkować opis.
Czy mogę być z dzieckiem podczas zdjęcia RTG?
Tak, rodzic zwykle może towarzyszyć dziecku w pracowni po założeniu fartucha ochronnego. Przy niemowlętach i najmłodszych dzieciach ta obecność jest wręcz pomocna, bo ułatwia utrzymanie bezruchu.
Ile czeka się na opis badania?
Wynik USG rodzic otrzymuje zwykle tego samego dnia, a przy zdjęciach czas zależy od opisu przygotowywanego przez radiologa. Dokumentację warto zachować i przynosić na kolejne wizyty do porównania.
Czy badanie trzeba powtarzać, jeśli dziecko miało je gdzie indziej?
Nie zawsze - jeśli rodzic przyniesie opis i płytę, często wystarczy porównanie z wcześniejszym badaniem. Powtórzenie ma sens wtedy, gdy od poprzedniego minęło dużo czasu albo objawy wyraźnie się zmieniły.