Endokrynologia

Endokrynolog w Białymstoku - prywatne konsultacje w UNiMED

Poradnia endokrynologiczna Centrum Medycznego UNiMED w Białymstoku zajmuje się zaburzeniami hormonalnymi u osób dorosłych: chorobami tarczycy, przytarczyc, nadnerczy i przysadki, a także zaburzeniami pracy jajników i jąder. Endokrynolog przyjmuje prywatnie i bez skierowania, a dziećmi i młodzieżą zajmuje się osobno endokrynolog dziecięcy.

Hormony regulują przemianę materii, masę ciała, nastrój, stan skóry i włosów oraz płodność, dlatego ich zaburzenia dają objawy z pozoru niezwiązane ze sobą. Cukrzycą zajmuje się w UNiMED osobna poradnia diabetologiczna.

Jakie objawy powinny skłonić do wizyty u endokrynologa?

Do endokrynologa warto się zgłosić, gdy zmiany w samopoczuciu lub wyglądzie pojawiają się bez wyraźnej przyczyny i utrzymują się tygodniami:

• przewlekłe zmęczenie i senność albo przeciwnie: pobudzenie, drażliwość, bezsenność,
• przyrost lub spadek masy ciała bez zmiany diety i aktywności,
• nadmierna potliwość albo suchość skóry, szerokie czerwone rozstępy na brzuchu,
• wypadanie włosów, trądzik lub nadmierne owłosienie u kobiet,
• uporczywe biegunki lub zaparcia,
• uczucie ucisku w szyi, jej widoczne powiększenie albo wyczuwalny guzek,
• obrzęki,
• mlekotok, czyli wydzielina z brodawek poza ciążą i karmieniem,
• zaburzenia miesiączkowania i trudności z zajściem w ciążę, a u mężczyzn spadek libido i zaburzenia erekcji.

Wygenerowane przez AI

Choroby tarczycy: niedoczynność, nadczynność i guzki

Choroby tarczycy należą do najczęstszych powodów konsultacji endokrynologicznych. Niedoczynność tarczycy najczęściej wywołuje choroba Hashimoto, w której przeciwciała stopniowo niszczą komórki gruczołu. Za nadczynność odpowiada zwykle choroba Gravesa-Basedowa: układ odpornościowy pobudza wtedy tarczycę do nadmiernej produkcji hormonów.

Niedoczynność i nadczynność dają niemal przeciwstawne objawy, a zestawienie pomaga je wstępnie rozróżnić. Rozpoznanie zawsze potwierdzają jednak badania krwi.

Podstawą diagnostyki jest oznaczenie TSH, a w razie potrzeby także wolnych hormonów tarczycy i przeciwciał przeciwtarczycowych. Przy powiększeniu gruczołu albo wyczuwalnym guzku lekarz zleca USG tarczycy, które można wykonać w tym samym budynku.

Wyczuwalne guzki tarczycy ma około 6% kobiet i 1% mężczyzn, a w USG zmiany ogniskowe wykrywa się jeszcze częściej. Zdecydowana większość z nich ma charakter łagodny.

O tym, czy guzek wymaga biopsji cienkoigłowej, decyduje lekarz na podstawie jego wielkości i obrazu w USG. Wiele zmian wymaga jedynie okresowej kontroli.

Choroby przytarczyc, nadnerczy i przysadki

Przytarczyce regulują stężenie wapnia we krwi. Ich nadczynność, najczęściej wywołana łagodnym gruczolakiem, długo nie daje objawów i bywa wykrywana przypadkowo, gdy rutynowe badanie krwi pokazuje podwyższony wapń. Nieleczona sprzyja osteoporozie i kamicy nerkowej. Rozpoznanie opiera się na oznaczeniu wapnia i parathormonu we krwi.

Nadnercza wytwarzają m.in. kortyzol i aldosteron. Nadmiar kortyzolu, czyli zespół Cushinga, najczęściej jest skutkiem długotrwałego przyjmowania leków sterydowych i daje otyłość brzuszną, zaokrągloną twarz, szerokie czerwone rozstępy oraz nadciśnienie. Z kolei nadmiar aldosteronu bywa przyczyną nadciśnienia, które nie ustępuje mimo kilku leków.

Niedobór hormonów kory nadnerczy objawia się osłabieniem, chudnięciem, niskim ciśnieniem i ciemnieniem skóry. Oceny endokrynologicznej wymaga też guz nadnercza wykryty przypadkowo, np. w tomografii brzucha, co zdarza się w około 4% takich badań u osób w średnim wieku.

Większość przypadkowo wykrytych zmian w nadnerczu to gruczolaki nieczynne hormonalnie, a o zakresie badań i kontroli decyduje endokrynolog.

Przysadka steruje pracą innych gruczołów. Nadmiar prolaktyny, wywołany m.in. gruczolakiem przysadki, niektórymi lekami lub niedoczynnością tarczycy, powoduje zaburzenia miesiączkowania, mlekotok i niepłodność, a u mężczyzn spadek libido. Duży guz przysadki może dawać bóle głowy i ubytki w polu widzenia.

Ścieżka diagnostyczna u endokrynologa: od objawów do leczenia

Konsultacja endokrynologiczna porządkuje diagnostykę krok po kroku, tak aby kolejne wyniki dało się porównywać w czasie:

1. Wywiad: objawy, dotychczasowe leczenie, przyjmowane leki i suplementy oraz choroby hormonalne w rodzinie.
2. Badanie przedmiotowe, w tym ocena szyi.
3. Dobór oznaczeń hormonalnych do konkretnego problemu, bez badań zlecanych „na wszelki wypadek”.
4. W razie wskazań badania obrazowe, a przy guzkach o niepokojącym obrazie biopsja.
5. Omówienie wyników, plan leczenia i terminy wizyt kontrolnych.

Zaburzenia hormonalne a płodność

Trudności z zajściem w ciążę bywają powodem konsultacji endokrynologicznej. Lekarz ocenia regularność cykli, objawy nadmiaru androgenów, takie jak trądzik czy nadmierne owłosienie, oraz pracę osi podwzgórze-przysadka-jajniki. W zależności od objawów zleca m.in. oznaczenie TSH, prolaktyny i hormonów płciowych.

Najczęstszym zaburzeniem hormonalnym u kobiet w wieku rozrodczym jest zespół policystycznych jajników (PCOS), który dotyczy około 10-13% z nich i często wiąże się z brakiem owulacji. Na płodność wpływają też choroby tarczycy, a nadmiar prolaktyny może ją obniżać zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Kobiety leczone z powodu niedoczynności tarczycy, które planują ciążę, powinny wcześniej omówić te plany z endokrynologiem. Po zajściu w ciążę u większości z nich trzeba zwiększyć dawkę lewotyroksyny, a stężenie TSH kontroluje się wtedy regularnie.

Wygenerowane przez AI

Kiedy nie czekać na wizytę u endokrynologa

Większość chorób hormonalnych rozwija się powoli, ale część stanów wymaga pomocy w ciągu minut lub godzin, a nie planowej konsultacji. Przy poniższych objawach należy zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy:

• utrata przytomności, drgawki lub nagłe splątanie u osoby leczonej insuliną albo innymi lekami obniżającymi glukozę, bo tak może przebiegać ciężka hipoglikemia (osobie nieprzytomnej nie podaje się jedzenia ani picia),
• bardzo szybkie bicie serca z wysoką gorączką, wymiotami lub biegunką, pobudzeniem albo splątaniem u osoby z nadczynnością tarczycy, bo tak może objawiać się przełom tarczycowy,
• szybko powiększający się guz szyi, któremu towarzyszy duszność, świst przy oddychaniu albo trudność w połykaniu,
• narastające osłabienie, wymioty, bóle brzucha, zawroty głowy lub omdlenie u osoby leczonej z powodu niedoczynności kory nadnerczy, bo mogą zapowiadać przełom nadnerczowy.

Gorączka, ból gardła albo zapalenie jamy ustnej u osoby przyjmującej tiamazol lub inny lek przeciwtarczycowy wymagają pilnego kontaktu z lekarzem i wykonania morfologii krwi, najlepiej tego samego dnia. Lek może rzadko powodować znaczny spadek liczby białych krwinek.

Szybkiej konsultacji endokrynologicznej wymaga też guzek tarczycy, który wyraźnie się powiększa.

Endokrynolog prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty

Na konsultację endokrynologiczną w UNiMED nie potrzeba skierowania. Wizyty prowadzą dr n. med. Beata Sawicka, dr Paulina Lisiewicz, dr Monika Pankiewicz, dr Emilia Szewczul i dr Marcin Zaniuk. Wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji.

Na wizytę warto zabrać wyniki wcześniejszych badań hormonalnych, najlepiej kilka kolejnych, opisy USG tarczycy i biopsji, wypisy ze szpitala oraz listę leków i suplementów z dawkami. Przy objawach zmiennych w czasie, np. wahaniach masy ciała albo nieregularnych cyklach, pomocne są własne notatki z datami.

Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych.

Poradniki endokrynologiczne

• Kiedy warto skonsultować się z endokrynologiem w sprawie tarczycy
• Kiedy warto skonsultować się z diabetologiem
• Kto powinien wykonywać regularne badania USG

Poradnia endokrynologiczna UNiMED w Białymstoku

Konsultacja, oznaczenia hormonów, USG tarczycy i, gdy to potrzebne, biopsja odbywają się przy ul. Towarowej 3, więc diagnostyka nie rozciąga się na kilka placówek. Jeśli wyniki wskazują na cukrzycę albo kołatanie serca wymaga oceny kardiologa, kolejna poradnia mieści się w tym samym budynku.

Placówka przyjmuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00. Przy objawach, które od tygodni utrudniają codzienne funkcjonowanie, nieprawidłowym wyniku TSH albo guzku opisanym w USG warto umówić konsultację online lub telefonicznie. Zapraszamy do UNiMED.

Pytania do endokrynologa o hormony