Leczenie bólów kręgosłupa

Blokada przeciwbólowa kręgosłupa w Białymstoku

Blokada przeciwbólowa to jedna z metod leczenia bólu kręgosłupa: lekarz podaje w okolicę nerwu, korzenia nerwowego albo stawu kręgosłupa lek znieczulający, zwykle razem z kortykosteroidem, który zmniejsza stan zapalny. W UNiMED do zabiegu kwalifikuje neurochirurg w poradni neurochirurgicznej, a dorośli mogą zapisać się na konsultację prywatnie, bez skierowania.

Lek znieczulający, np. lidokaina, działa od razu, ale krótko. Kortykosteroid ogranicza stan zapalny wokół podrażnionego nerwu i zaczyna działać zwykle po kilku dniach, czasem później. Zastrzyk nie usuwa przyczyny ucisku, np. przepukliny krążka, tylko łagodzi ból, dlatego zwykle jest jednym z elementów leczenia.

Kiedy w leczeniu bólu kręgosłupa lekarz proponuje blokadę

Blokadę rozważa się najczęściej przy silnym bólu korzeniowym, czyli promieniującym z kręgosłupa do nogi albo ręki, gdy leki i ćwiczenia nie przynoszą wystarczającej ulgi. Przyczyną ucisku na korzeń nerwu bywa:

• dyskopatia z przepukliną krążka międzykręgowego,
• zwężenie kanału kręgowego albo otworu, przez który korzeń wychodzi z kręgosłupa,
• kręgozmyk, czyli przesunięcie kręgów względem siebie.

W zależności od źródła bólu lek podaje się w okolicę korzenia nerwowego, do przestrzeni nadtwardówkowej albo do stawów kręgosłupa, w odcinku szyjnym, lędźwiowym lub krzyżowo-biodrowym. Rodzaj zabiegu lekarz dobiera po badaniu i analizie wyników obrazowych.

Najlepiej przebadany jest zastrzyk nadtwardówkowy przy ostrej, silnej rwie kulszowej i właśnie wtedy brytyjskie wytyczne NICE zalecają jego rozważenie. Odradzają natomiast zastrzyki przy samym bólu krzyża, bez objawów korzeniowych, a zastrzyki nadtwardówkowe przy chromaniu neurogennym, czyli bólu nóg narastającym w czasie chodzenia z powodu zwężenia kanału kręgowego.

To leczenie planowe. Drętwienie krocza, zaburzenia oddawania moczu lub stolca albo szybko narastające osłabienie nogi wymagają pilnej pomocy na szpitalnym oddziale ratunkowym, a nie terminu w poradni.

Jak przygotować się do zabiegu

Kwalifikacja odbywa się podczas konsultacji neurochirurgicznej. Lekarz pyta o choroby i przyjmowane leki, bada pacjenta i ogląda wyniki badań obrazowych, dlatego warto zabrać opis i płytę z rezonansu lub tomografii. Przed zabiegiem trzeba poinformować lekarza o:

• lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, np. kwasie acetylosalicylowym, klopidogrelu czy warfarynie; o ich ewentualnym odstawieniu decyduje lekarz, a nie pacjent,
• cukrzycy, bo steroid może przejściowo podnieść poziom cukru we krwi,
• alergiach, zwłaszcza na leki znieczulające,
• infekcji, gorączce albo antybiotyku przyjmowanym w ostatnim czasie, bo może to wymagać przełożenia zabiegu,
• ciąży lub jej możliwości.

Zalecenia dotyczące posiłku i leków w dniu zabiegu przekazuje lekarz przy kwalifikacji.

Jak przebiega zabieg

Przed podaniem leku lekarz omawia cel zabiegu, spodziewane korzyści i ryzyko, a pacjent wyraża zgodę. Najczęściej leży się na brzuchu. Skórę dezynfekuje się i znieczula miejscowo, a następnie cienką igłą podaje lek w zaplanowane miejsce.

Sposób wykonania, w tym to, czy igłę prowadzi się pod kontrolą USG albo RTG, ustala lekarz, a niektóre blokady wykonuje się w szpitalu. Po podaniu leku pacjent przez chwilę odpoczywa i wstaje ostrożnie, bo noga może być przejściowo słabsza lub zdrętwiała.

Po zabiegu: zalecenia i kiedy wrócić do lekarza

Większość pacjentów chodzi i wraca do zwykłej aktywności tuż po zabiegu albo następnego dnia. W dniu zabiegu lepiej jednak odpocząć, a przez pierwsze dni unikać dźwigania i dużego wysiłku.

Ból w miejscu wkłucia zwykle szybko mija, a łagodzi go zimny okład. Przejściowo mogą się też pojawić ból głowy lub kręgosłupa, zaczerwienienie twarzy i krótkotrwałe nasilenie dolegliwości, a u osób z cukrzycą wyższe wyniki glukozy, dlatego warto je wtedy częściej mierzyć.

Ulga w bólu bywa różna: u części osób utrzymuje się kilka tygodni lub miesięcy, u innych jest krótka albo nie następuje. Przegląd badań Cochrane z 2020 roku ocenia efekt zastrzyków nadtwardówkowych ze steroidem jako niewielki i krótkotrwały, dlatego nie zastępują one ćwiczeń ani fizjoterapii.

Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają:

• gorączka, zaczerwienienie, obrzęk, ucieplenie albo wyciek w miejscu wkłucia,
• silny lub narastający ból pleców, który pojawił się po zabiegu,
• nowe drętwienie albo osłabienie nóg lub rąk, które nie mija po kilku godzinach,
• silny ból głowy, który nie ustępuje.

Zaburzenia oddawania moczu lub stolca, drętwienie krocza, trudności w oddychaniu albo omdlenie wymagają wezwania pomocy pod numer 112.

Poważne powikłania, takie jak zakażenie, krwiak, uszkodzenie nerwu czy reakcja alergiczna, zdarzają się rzadko. Amerykańska FDA ostrzega też przed bardzo rzadkimi, ale groźnymi powikłaniami neurologicznymi po zastrzykach nadtwardówkowych ze steroidem, dlatego korzyści i ryzyko omawia się z lekarzem przed zabiegiem.

Blokada kręgosłupa prywatnie: zapis na konsultację

Na konsultację neurochirurgiczną w UNiMED nie potrzeba skierowania. Konsultacje w sprawie leczenia bólu kręgosłupa i blokad prowadzi dr Tomasz Pasterski, specjalista neurochirurgii zajmujący się także leczeniem bólu przewlekłego. Wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji.

Na wizytę warto zabrać opisy i płyty z rezonansu lub tomografii, wypisy ze szpitala, wyniki wcześniejszych konsultacji i listę leków, zwłaszcza przeciwkrzepliwych. Kiedy ból kręgosłupa wymaga oceny specjalisty, opisuje poradnik kiedy konieczna jest konsultacja u neurochirurga.

O koszt konsultacji i samego zabiegu warto zapytać przy zapisie.