Pulmonolog w Białymstoku - diagnostyka chorób płuc i spirometria
Pulmonolog, czyli specjalista chorób płuc, rozpoznaje i leczy choroby układu oddechowego: astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), nawracające zapalenia oskrzeli i płuc, przewlekły kaszel oraz zmiany wykryte na zdjęciu płuc. W poradni pulmonologicznej Centrum Medycznego UNiMED w Białymstoku dorośli są przyjmowani prywatnie, bez skierowania.
Specjalista dla dziecka? Dzieci i młodzież przyjmuje w UNiMED pulmonolog dziecięcy w osobnej poradni.
Konsultacja pulmonologiczna przebiega zwykle w kilku krokach:
- wywiad: od kiedy trwają kaszel lub duszność, co je nasila, palenie tytoniu, praca i przyjmowane leki,
- osłuchiwanie płuc i ocena oddechu,
- przegląd wcześniejszych zdjęć, tomografii i spirometrii,
- spirometria, gdy potrzebna jest ocena pracy płuc,
- omówienie rozpoznania, leczenia i terminu kontroli.
Badania obrazowe i laboratoryjne lekarz zleca wtedy, gdy ich wynik może zmienić dalsze postępowanie.
Choroby płuc i oskrzeli w poradni pulmonologicznej
Pulmonolog zajmuje się m.in. diagnostyką i leczeniem:
- przewlekłego kaszlu i nawracających zapaleń oskrzeli,
- zapalenia płuc i jego następstw,
- astmy oskrzelowej,
- przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
- śródmiąższowych chorób płuc i sarkoidozy,
- rozstrzeni oskrzeli,
- pylic i innych chorób płuc związanych z pracą,
- odmy opłucnowej i gruźlicy,
- guzków i innych zmian wykrytych w RTG lub tomografii, także przy podejrzeniu raka płuca.
Ciężkie zapalenie płuc i odmę opłucnową leczy się w szpitalu. W poradni ustala się rozpoznanie, prowadzi leczenie przewlekłe i kontrole po wypisie.
Kiedy kaszel i duszność wymagają oceny pulmonologa
Do pulmonologa warto zgłosić się, gdy:
- kaszel trwa dłużej niż 8 tygodni,
- duszność pojawia się przy wysiłku, który wcześniej nie sprawiał trudności,
- oddech świszczy albo w klatce piersiowej pojawia się uczucie ucisku, zwłaszcza w nocy i nad ranem,
- zapalenia oskrzeli lub płuc wracają kilka razy w roku,
- u osoby palącej lub palącej w przeszłości utrzymuje się kaszel z odkrztuszaniem,
- chrapaniu towarzyszą przerwy w oddychaniu w czasie snu i senność w ciągu dnia,
- zdjęcie RTG albo tomografia pokazały zmianę w płucach.
Kaszel po przeziębieniu potrafi utrzymywać się kilka tygodni i zwykle mija samoistnie. Dłuższy albo połączony z dusznością, gorączką czy chudnięciem wymaga diagnostyki.
Przewlekły kaszel nie zawsze ma źródło w płucach. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Oddechowego mogą go podtrzymywać także choroby nosa i zatok oraz refluks, a leki z grupy inhibitorów ACE, stosowane w nadciśnieniu, wywołują kaszel u około 15% przyjmujących.
Gdy przyczyna leży w nosie lub zatokach, diagnostykę uzupełnia laryngolog.
Spirometria i inne badania pulmonologiczne
Podstawowym badaniem w poradni jest spirometria, która mierzy objętość i szybkość wydychanego powietrza. Pozostałe badania pulmonolog dobiera do objawów:
| Badanie | Szczegóły |
|---|---|
| Spirometria | Co ocenia: Objętość i przepływ wydychanego powietrza, zwężenie oskrzeli Kiedy bywa potrzebne: Kaszel, duszność, podejrzenie astmy lub POChP, kontrola leczenia |
| Próba rozkurczowa | Co ocenia: Zmianę wyniku spirometrii po wziewnym leku rozszerzającym oskrzela Kiedy bywa potrzebne: Rozpoznanie astmy i POChP |
| RTG klatki piersiowej | Co ocenia: Płuca, opłucną i sylwetkę serca Kiedy bywa potrzebne: Przedłużający się kaszel, podejrzenie zapalenia płuc; wykonywane na skierowanie lekarza w pracowni RTG |
| USG płuc | Co ocenia: Opłucną i przylegające do niej części płuc, obecność płynu Kiedy bywa potrzebne: Podejrzenie płynu w jamie opłucnej, uzupełnienie RTG |
| Tomografia komputerowa | Co ocenia: Szczegółową budowę płuc i oskrzeli Kiedy bywa potrzebne: Zmiany niewyjaśnione w RTG, choroby śródmiąższowe |
Rozpoznanie POChP wymaga spirometrii: według raportu GOLD potwierdza je stosunek FEV1/FVC poniżej 0,7 po podaniu leku rozszerzającego oskrzela. W astmie wynik między napadami bywa prawidłowy, dlatego czasem badanie trzeba powtórzyć albo poszerzyć diagnostykę.
Bronchoskopię, czyli wziernikowanie oskrzeli, wykonuje się w szpitalu, a kwalifikuje do niej lekarz po ocenie badań obrazowych, np. gdy zmianę w płucu trzeba zbadać pod mikroskopem.
Leczenie astmy i POChP: co ustala się na wizycie
Podstawą leczenia astmy i POChP są leki wziewne, a ich skuteczność w dużej mierze zależy od techniki inhalacji. Na wizycie kontrolnej lekarz ocenia, jak często wracają objawy i zaostrzenia, i na tej podstawie może zmienić dawki albo rodzaj inhalatora.
W POChP największy wpływ na przebieg choroby ma rzucenie palenia, co podkreśla raport GOLD. Zaleca on też chorym szczepienia, m.in. przeciw grypie, COVID-19 i pneumokokom, oraz rehabilitację oddechową.
Kiedy nie czekać na wizytę u pulmonologa
Ciężkie zaostrzenie astmy, zator tętnicy płucnej czy odma wymagają pomocy w szpitalu, a nie planowej wizyty w poradni. Przy poniższych objawach należy zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy:
- nagła duszność, zwłaszcza z bólem w klatce piersiowej, kołataniem serca albo omdleniem,
- duszność tak silna, że utrudnia wypowiedzenie całego zdania, sine usta lub palce,
- napad astmy, w którym lek doraźny nie przynosi poprawy,
- odkrztuszanie większej ilości krwi.
Tego samego dnia lekarz powinien ocenić każde krwioplucie, także niewielkie, oraz gorączkę z kaszlem i przyspieszonym oddechem, która może oznaczać zapalenie płuc.
Pulmonolog prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty
Na konsultację pulmonologiczną w UNiMED nie potrzeba skierowania. Wizyty prowadzi prof. dr hab. n. med. Wojciech Naumnik, a konsultację można połączyć ze spirometrią. Wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji.
Na wizytę warto zabrać opisy i płyty z RTG lub tomografii klatki piersiowej, wcześniejsze spirometrie, wypisy ze szpitala i listę leków. Inhalatory dobrze mieć przy sobie, a przydaje się też informacja o paleniu tytoniu oraz o pracy w pyle, przy chemikaliach czy ze zwierzętami.
Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych.
Poradniki pulmonologiczne
Poradnia pulmonologiczna UNiMED w Białymstoku
Konsultacja, spirometria i zdjęcie RTG klatki piersiowej, wykonywane na skierowanie lekarza, odbywają się przy ul. Towarowej 3. Gdy duszność wymaga oceny serca albo objawy wskazują na alergię, w tym samym budynku przyjmują kardiolog i alergolog.
Placówka jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00. Przy kaszlu, który nie mija od tygodni, albo duszności narastającej przy wysiłku warto umówić konsultację online lub telefonicznie. Zapraszamy do UNiMED.
Pytania do pulmonologa
Czy do pulmonologa potrzebne jest skierowanie?
Nie, na prywatną konsultację pulmonologiczną w UNiMED skierowanie nie jest potrzebne. Skierowanie na zdjęcie RTG klatki piersiowej wystawia lekarz podczas wizyty, jeśli uzna badanie za potrzebne.
Jak przygotować się do spirometrii?
Na godzinę przed badaniem nie należy palić ani intensywnie ćwiczyć, a na 8 godzin przed nim nie pić alkoholu. Wygodne ubranie, które nie uciska klatki piersiowej i brzucha, ułatwia głęboki oddech. O odstawieniu leków wziewnych decyduje lekarz, bo zależy to od celu badania.
Jak przebiega spirometria?
Badanie jest bezbolesne, ale wymaga współpracy: pacjent kilka razy nabiera powietrza najgłębiej, jak potrafi, i wydmuchuje je do ustnika jak najsilniej i najdłużej. W próbie rozkurczowej pomiar powtarza się po inhalacji leku rozszerzającego oskrzela.
Czy pulmonolog leczy astmę?
Tak, astmą zajmuje się pulmonolog, a gdy przyczyna jest alergiczna, także alergolog. Celem leczenia jest kontrola objawów i zapobieganie zaostrzeniom, a dawki leków lekarz dopasowuje do nasilenia choroby.
Czym różni się astma od POChP?
Astma często zaczyna się w młodości, bywa związana z alergią, a jej objawy zmieniają się z dnia na dzień i ustępują po leczeniu. POChP rozwija się zwykle po 40. roku życia u osób palących, a zwężenie oskrzeli utrzymuje się mimo leku rozkurczowego. Obie choroby mogą też współistnieć.