USG Doppler żył kończyn dolnych w Białymstoku: na czym polega?
USG Doppler żył kończyn dolnych to badanie, które pokazuje żyły nóg i płynącą w nich krew. Lekarz sprawdza, czy żyły są drożne, czy zastawki domykają się prawidłowo i czy w naczyniach nie ma skrzeplin. W Centrum Medycznym UNiMED w Białymstoku dorośli wykonują je prywatnie, bez skierowania.
Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Chirurgii Naczyniowej (ESVS) z 2022 roku badanie dopplerowskie to podstawowe badanie obrazowe przy żylakach i innych objawach przewlekłej choroby żylnej, a także przy planowaniu ich leczenia.
Żylaki są częste: według przeglądu przytaczanego w tych wytycznych ma je około 21% dorosłych w Europie.
Kiedy wykonuje się badanie żył nóg
Najczęściej badanie zleca lekarz rodzinny albo chirurg naczyniowy, ale prywatnie można je wykonać bez skierowania. Wskazaniem są przede wszystkim:
- żylaki, także przed planowaniem ich leczenia,
- obrzęki kostek i podudzi narastające pod wieczór, uczucie ciężkości i rozpierania nóg,
- nocne kurcze łydek, mrowienie, tkliwość albo zmiana ucieplenia skóry nóg,
- przebarwienia, stwardnienie lub wyprysk skóry podudzi,
- owrzodzenie albo rana na nodze, która nie chce się goić,
- kontrola po przebytej zakrzepicy i po zabiegach na żyłach.
Nagły obrzęk i ból jednej łydki, często z zaczerwienieniem i ociepleniem skóry, może oznaczać zakrzepicę żył głębokich. Wymaga wtedy oceny jeszcze tego samego dnia, a gdy nie da się jej przeprowadzić od razu, właściwym miejscem jest szpitalny oddział ratunkowy.
Kiedy zamiast badania dzwonić pod 112
Skrzeplina z żył nóg może przemieścić się do płuc i wywołać zator płucny, a nagłe zamknięcie tętnicy grozi ostrym niedokrwieniem nogi. Pod numer 112 trzeba zadzwonić od razu, gdy pojawią się:
- nagła duszność albo przyspieszony oddech,
- ból w klatce piersiowej, który nasila się przy wdechu,
- kaszel z krwią, kołatanie serca albo omdlenie,
- nagły, silny ból nogi z bladością, oziębieniem i zaburzeniami czucia, typowy dla ostrego niedokrwienia kończyny.
Jak przygotować się do badania żył nóg
Na badanie żył nóg zwykle nie trzeba być na czczo ani specjalnie się przygotowywać. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy lekarz chce ocenić także żyły w jamie brzusznej: wtedy standard Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego zaleca 6-8 godzin bez jedzenia, dlatego warto ustalić to przy zapisie.
Wygodnie jest przyjść w ubraniu, które łatwo zdjąć z nóg. Pończochy lub podkolanówki uciskowe zdejmuje się przed badaniem.
Jak przebiega USG Doppler żył kończyn dolnych
Część badania odbywa się na stojąco, bo w tej pozycji żyły wypełniają się krwią i najlepiej widać, czy krew cofa się przez niedomknięte zastawki. Żyły uda lekarz ocenia zwykle na leżąco, a osoby, którym trudno dłużej stać, bada na siedząco z opuszczonymi nogami.
Lekarz uciska żyły głowicą: zdrowa żyła zapada się pod naciskiem, a wypełniona skrzepliną nie. Aby sprawdzić zastawki, uciska łydkę albo prosi o nabranie powietrza i parcie z zamkniętymi ustami. W żyłach powierzchownych za nieprawidłowe uznaje się cofanie się krwi trwające dłużej niż pół sekundy.
Badanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut, zależnie od zakresu, i nie boli. Ucisk bywa odczuwalny tylko przy bolesnym obrzęku.
Wynik badania i co dalej
W opisie lekarz podaje, czy żyły głębokie i powierzchowne są drożne, w których odcinkach zastawki są niewydolne i jak daleko sięga cofanie się krwi. Przed planowanym zabiegiem na żylakach potrzebne jest badanie całego przebiegu żył, bo na jego podstawie chirurg wybiera metodę leczenia.
Zaawansowanie choroby lekarz może opisać w międzynarodowej skali CEAP: od C1, czyli pajączków naczyniowych, przez C2, czyli żylaki, i C3, czyli obrzęk, po C6, czyli czynne owrzodzenie żylne.
Wynik omawia lekarz, który zlecił badanie, albo chirurg naczyniowy w poradni chirurgii naczyniowej, który ustala leczenie żylaków i niewydolności żylnej. Wykrycie zakrzepicy wymaga pilnego rozpoczęcia leczenia przeciwkrzepliwego, o którym decyduje lekarz. Czasem przyczyną obrzęku okazuje się zmiana poza żyłami, która wymaga innej diagnostyki.
USG Doppler żył kończyn dolnych prywatnie: zapis na badanie
Na badanie w UNiMED nie potrzeba skierowania. Wykonują je lekarze radiolodzy pracowni USG na aparacie LOGIQ F6 firmy General Electric. Termin można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz, telefonicznie w rejestracji albo przez formularz na stronie kontaktu.
Na badanie warto zabrać wcześniejsze wyniki badań żył, opisy zabiegów na żyłach i wypisy ze szpitala po zakrzepicy, jeśli były, a także listę leków, zwłaszcza przeciwkrzepliwych.
Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych.
Pytania o USG Doppler żył kończyn dolnych
Czy na USG Doppler żył kończyn dolnych potrzebne jest skierowanie?
Nie, na prywatne badanie w UNiMED skierowanie nie jest wymagane. Jeśli lekarz wystawił skierowanie albo zlecenie, warto je zabrać, bo opisane w nim pytanie pomaga ukierunkować badanie.
Czy USG Doppler wykryje zakrzepicę?
Tak, to podstawowe badanie przy podejrzeniu zakrzepicy żył głębokich nóg. Najdokładniej pokazuje skrzepliny w żyłach uda i dołu podkolanowego, a w drobnych żyłach łydki ocena bywa trudniejsza, zwłaszcza przy dużym obrzęku.
Czy badanie obejmuje obie nogi?
Można zbadać jedną albo obie kończyny, a w cenniku dla dorosłych są to osobne pozycje. Zakres ustala się przy zapisie albo na podstawie zlecenia lekarza.
Czy przy żylakach zawsze potrzebna jest operacja?
Nie. Na wczesnym etapie wystarcza często dobrana kompresja, aktywność angażująca łydki i leki. Gdy potrzebny jest zabieg, chirurg naczyniowy wybiera między metodą wewnątrznaczyniową a klasyczną operacją, kierując się objawami i wynikiem badania.
Czy w pracowni bada się też tętnice nóg?
Tak, wykonuje się również USG Doppler tętnic kończyn dolnych. Wskazaniem jest m.in. ból łydki, który pojawia się podczas marszu i mija po krótkim postoju. Takie chromanie przestankowe jest typowe dla miażdżycy tętnic nóg.