Poradnia chorób zakaźnych w Białymstoku - konsultacje dla dorosłych
Poradnia chorób zakaźnych Centrum Medycznego UNiMED w Białymstoku zajmuje się u dorosłych rozpoznawaniem i leczeniem zakażeń wywoływanych przez wirusy, bakterie, grzyby i pasożyty, m.in. boreliozy, wirusowych zapaleń wątroby i przedłużającej się gorączki. Prowadzi też poradnictwo z zakresu medycyny podróży. Konsultacje są prywatne i nie wymagają skierowania.
Najmłodszymi pacjentami zajmuje się osobno poradnia chorób zakaźnych dla dzieci, bo przebieg wielu zakażeń i zasady leczenia różnią się u dziecka i u dorosłego.
Konsultacja u lekarza chorób zakaźnych przebiega w stałym porządku:
- Wywiad: od kiedy trwają objawy, czy był kontakt z kleszczem, zwierzętami lub osobą chorą, czy w ostatnich miesiącach był wyjazd zagraniczny.
- Badanie z oceną skóry, węzłów chłonnych, gardła, brzucha i wątroby.
- Przegląd dotychczasowych wyników oraz zastosowanego wcześniej leczenia, zwłaszcza antybiotyków.
- Dobór badań: morfologia i wskaźniki zapalne, badania serologiczne, próby wątrobowe, w razie wskazań badania w kierunku pasożytów.
- Omówienie rozpoznania, planu leczenia oraz terminu kontroli.
Z czym pacjenci zgłaszają się do lekarza chorób zakaźnych
Do poradni trafiają osoby, u których infekcja przebiega nietypowo albo nie ustępuje mimo leczenia. Konsultacja jest wskazana, gdy:
- gorączka utrzymuje się ponad tydzień bez uchwytnej przyczyny,
- po ukłuciu kleszcza pojawiło się powiększające się zaczerwienienie,
- węzły chłonne pozostają powiększone przez kilka tygodni,
- próby wątrobowe są podwyższone bez wyjaśnienia,
- infekcje nawracają u osoby z obniżoną odpornością lub w trakcie leczenia onkologicznego,
- utrzymują się zmiany skórne o charakterze grzybiczym mimo leczenia miejscowego,
- badanie krwi wykazało zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub C,
- przed wyjazdem do strefy tropikalnej potrzebna jest kwalifikacja do szczepień.
Wygenerowane przez AIMedycyna podróży - co ustalić przed wyjazdem
Zalecenia przed wyjazdem zależą nie tylko od kraju, ale też od pory roku, długości pobytu i tego, czy podróż obejmuje tereny wiejskie. Ostateczny plan lekarz ustala indywidualnie, a zestawienie pokazuje najczęstsze kierunki:
| Kierunek podróży | Szczegóły |
|---|---|
| Afryka Subsaharyjska | O czym pomyśleć przed wyjazdem: Żółta gorączka (w części krajów wymagana urzędowo), profilaktyka malarii, dur brzuszny, WZW A Kiedy zgłosić się na konsultację: 6-8 tygodni przed wyjazdem |
| Azja Południowo-Wschodnia | O czym pomyśleć przed wyjazdem: WZW A, dur brzuszny, przy dłuższych pobytach na wsi także japońskie zapalenie mózgu Kiedy zgłosić się na konsultację: 4-6 tygodni przed wyjazdem |
| Ameryka Południowa | O czym pomyśleć przed wyjazdem: Żółta gorączka w części regionów, WZW A, dur brzuszny, ryzyko chorób przenoszonych przez komary Kiedy zgłosić się na konsultację: 6-8 tygodni przed wyjazdem |
| Basen Morza Śródziemnego | O czym pomyśleć przed wyjazdem: WZW A, aktualność szczepień podstawowych, w tym przeciw tężcowi Kiedy zgłosić się na konsultację: 2-4 tygodnie przed wyjazdem |
| Podróż w ciąży lub z małym dzieckiem | O czym pomyśleć przed wyjazdem: Osobna kwalifikacja - część szczepionek i leków ma ograniczenia Kiedy zgłosić się na konsultację: Możliwie najwcześniej |
Na konsultację warto przynieść książeczkę szczepień albo informację o dawkach przyjętych w dorosłości. Poza szczepieniami omawiamy też zasady, które chronią przed zakażeniami, na które nie ma szczepionki: ochronę przed komarami, ostrożność przy wodzie i lodzie, unikanie kąpieli w zbiornikach słodkowodnych oraz postępowanie przy biegunce podróżnych. Warto też zabrać ze sobą listę przyjmowanych na stałe leków - część preparatów przeciwmalarycznych wchodzi w interakcje, a to zmienia dobór profilaktyki.
Gorączka po powrocie z tropików - tego nie wolno przeczekać
Gorączka, która pojawia się po powrocie z rejonu występowania malarii, jest sytuacją pilną do czasu wykluczenia tej choroby. Objawy bywają mylące i przypominają grypę: dreszcze, bóle mięśni, osłabienie, czasem biegunka.
Malaria potrafi ujawnić się po tygodniach, a nawet miesiącach od powrotu, dlatego przy każdej gorączce trzeba powiedzieć lekarzowi o podróży, nawet jeśli wydaje się już odległa.
Przyjmowanie leków przeciwmalarycznych nie wyklucza zakażenia, podobnie jak brak zapamiętanych ukłuć komarów. Przy gorączce z zaburzeniami świadomości, dusznością lub żółtaczką właściwą drogą jest szpitalny oddział ratunkowy, a nie oczekiwanie na termin w poradni.
Także przy łagodniejszym przebiegu badanie krwi w kierunku malarii trzeba wykonać tego samego dnia. Przydaje się przy tym dokładna trasa wyjazdu z datami - region i pora roku zawężają krąg możliwych przyczyn szybciej niż same objawy.
Wygenerowane przez AIKleszcze u dorosłych: borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu
Podlasie należy do regionów o wysokiej zapadalności na choroby przenoszone przez kleszcze, więc pytania o nie wracają w poradni przez cały sezon.
Rumień wędrujący - powiększające się zaczerwienienie pojawiające się między trzecią a trzydziestą dobą po ukłuciu - wystarcza do rozpoznania boreliozy i włączenia antybiotyku. To jedyna sytuacja, w której nie wykonuje się badań serologicznych, bo przeciwciała powstają z opóźnieniem i wynik na tym etapie często byłby jeszcze ujemny.
Bez rumienia diagnostyka wygląda inaczej: badania serologiczne mają sens dopiero wtedy, gdy pojawiają się objawy narządowe, takie jak zapalenie stawów, porażenie nerwu twarzowego czy zaburzenia rytmu serca. Pojedyncze ukłucie kleszcza nie jest wskazaniem do badania krwi.
Jednorazową dawkę antybiotyku lekarz rozważa tylko wyjątkowo: według zaleceń Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych po licznych ukłuciach w rejonie częstego występowania boreliozy u osoby, która mieszka poza nim, najpóźniej w ciągu 72 godzin.
Osobną chorobą jest kleszczowe zapalenie mózgu - wirusowe, więc antybiotyk na nie nie działa, ale dostępna jest przeciw niemu szczepionka, o którą warto zapytać przed sezonem.
Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
Zakażenie wirusem HBV lub HCV może przez lata nie dawać objawów i bywa wykrywane przypadkiem, np. przy podwyższonych próbach wątrobowych. Przeciwciała anty-HCV świadczą o kontakcie z wirusem, ale trwające zakażenie potwierdza dopiero badanie HCV RNA. W przypadku HBV podstawą jest antygen HBsAg.
Według WHO leki przeciwwirusowe pozwalają wyleczyć zakażenie HCV u ponad 95% chorych. Przewlekłe zakażenie HBV wymaga zwykle długotrwałego leczenia, które hamuje namnażanie wirusa, a przed zakażeniem chroni szczepionka, podawana dorosłym w trzech dawkach.
Lekarz chorób zakaźnych ocenia wyniki, zleca dalsze badania i omawia możliwości leczenia, a przy chorobach wątroby współpracuje z gastroenterologiem.
Kiedy nie czekać na wizytę u lekarza chorób zakaźnych
Ciężkie zakażenia leczy się w szpitalu, a nie w poradni. Przy poniższych objawach należy zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy:
- gorączka z wysypką z drobnych wybroczyn, które nie bledną po uciśnięciu szklanką,
- gorączka z silnym bólem głowy, sztywnością karku, splątaniem albo narastającą sennością,
- gorączka lub dreszcze z dusznością, bardzo szybkim oddechem, splątaniem albo wyraźnie zmniejszoną ilością oddawanego moczu.
Pomocy tego samego dnia wymaga pogryzienie lub zadrapanie przez zwierzę, zwłaszcza dzikie lub bezpańskie, a także każdy kontakt z nietoperzem. Ranę należy od razu myć wodą z mydłem przez około 15 minut, a o szczepieniu przeciw wściekliźnie decyduje lekarz.
Tak samo pilny jest ryzykowny kontakt z krwią, np. ukłucie używaną igłą, albo kontakt seksualny z osobą o nieznanym statusie HIV. Leki zapobiegające zakażeniu działają tym lepiej, im wcześniej zostaną włączone, najlepiej w ciągu pierwszych godzin.
Lekarz chorób zakaźnych prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty
Na konsultację w poradni chorób zakaźnych w UNiMED nie potrzeba skierowania. Wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji, a przy planowanym wyjeździe warto od razu podać kierunek i termin podróży.
Na wizytę warto zabrać listę leków, w tym ostatnio przyjmowanych antybiotyków, oraz wyniki badań z ostatnich miesięcy, także z innych placówek. Przy zakażeniach porównanie dwóch oznaczeń w odstępie kilku tygodni bywa rozstrzygające, a powtarzanie badań od zera wydłuża diagnostykę.
Przy zmianach skórnych przydają się zdjęcia z pierwszych dni. O koszt konsultacji warto zapytać przy zapisie.
Poradnia chorób zakaźnych UNiMED w Białymstoku
Konsultacja, badania laboratoryjne i diagnostyka obrazowa odbywają się przy ul. Towarowej 3 w Białymstoku. Przy podwyższonych próbach wątrobowych diagnostykę uzupełnia gastrolog, a przy nawracających infekcjach lekarz ocenia także odporność.
Placówka jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-20:00 oraz w soboty od 8:00 do 14:00, a wizyty umawia się na konkretną godzinę. Przy gorączce trwającej od tygodnia bez wyjaśnienia, zmianie skórnej po ukłuciu kleszcza albo planowanym wyjeździe w tropiki warto umówić konsultację online lub telefonicznie. Zapraszamy do UNiMED.
Pytania pacjentów o choroby zakaźne
Ile czasu przed wyjazdem w tropiki zgłosić się na konsultację?
Najlepiej 6-8 tygodni wcześniej, bo część szczepień wymaga kilku dawek, a odporność buduje się tygodniami. Przy krótszym czasie nadal warto przyjść - zwykle da się zrealizować przynajmniej część zaleceń.
Czy po ukłuciu kleszcza od razu robić badania krwi?
Nie - badanie wykonane wkrótce po ukłuciu wyjdzie ujemne, bo przeciwciała powstają z opóźnieniem. Przez miesiąc obserwuje się miejsce ukłucia i zgłasza, gdy pojawi się powiększające się zaczerwienienie.
Czy gorączka po powrocie z podróży jest pilna?
Tak, jeśli podróż obejmowała rejon występowania malarii - wtedy w pierwszej kolejności trzeba wykonać badanie w kierunku malarii, najlepiej tego samego dnia. O wyjeździe należy zawsze powiedzieć lekarzowi, nawet jeśli minęło od niego kilka tygodni.
Czy potrzebne jest skierowanie do poradni chorób zakaźnych?
Nie, konsultacje w poradni chorób zakaźnych w UNiMED są prywatne i nie wymagają skierowania. Jeśli lekarz rodzinny zlecił już badania, warto przynieść ich wyniki.
Kiedy zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu?
Najlepiej zimą lub wczesną wiosną, przed sezonem aktywności kleszczy. Schemat podstawowy obejmuje trzy dawki, a w trwającym sezonie ochrona jest wystarczająca już po dwóch pierwszych. Później potrzebne są dawki przypominające, zwykle co 3-5 lat.

