Leczenie dyskopatii w Białymstoku - konsultacja neurologiczna
Dyskopatia to choroba krążka międzykręgowego, czyli dysku, który leży między kręgami i amortyzuje ich ruch. Uszkodzony krążek może uwypuklić się i uciskać nerw, dając ból pleców lub szyi promieniujący do nogi albo ręki. W UNiMED diagnostyką i leczeniem dyskopatii u dorosłych zajmują się, prywatnie i bez skierowania, poradnie neurologiczna i neurochirurgiczna.
Krążek składa się z twardego pierścienia włóknistego i galaretowatego jądra miażdżystego. Gdy pierścień słabnie z wiekiem albo pęka pod wpływem przeciążenia, jądro przesuwa się na zewnątrz: powstaje uwypuklenie, a przy większym przemieszczeniu przepuklina krążka. Najczęściej dotyczy to odcinka lędźwiowego i szyjnego, a piersiowego rzadko.
Ryzyko zwiększają m.in. wiek, dźwiganie w nieprawidłowej pozycji, wielogodzinne siedzenie lub prowadzenie samochodu, mała aktywność, nadwaga i palenie papierosów.
Objawy dyskopatii: ból, drętwienie, osłabienie
Dolegliwości zależą od tego, który krążek jest uszkodzony i czy uciska korzeń nerwu. Najczęściej pojawiają się:
- ból krzyża albo karku, nasilający się przy ruchu, schylaniu i dłuższym siedzeniu,
- ból promieniujący przez pośladek wzdłuż nogi, często poniżej kolana, czyli rwa kulszowa, albo od karku do barku i ręki, czyli rwa barkowa,
- drętwienie, mrowienie lub pieczenie w miejscu, które unerwia uciśnięty korzeń,
- osłabienie mięśni, np. trudność w staniu na palcach albo na piętach czy słabszy uchwyt dłoni,
- nasilenie bólu przy kaszlu i kichaniu.
Typowy obraz różni się w zależności od odcinka kręgosłupa:
| Odcinek kręgosłupa | Szczegóły |
|---|---|
| Lędźwiowy | Typowe objawy: Ból krzyża promieniujący przez pośladek do nogi, drętwienie łydki lub stopy Na co zwrócić uwagę: Osłabienie stopy, np. trudność w staniu na palcach albo na piętach |
| Szyjny | Typowe objawy: Ból karku promieniujący do barku i ręki, mrowienie palców Na co zwrócić uwagę: Gorsza sprawność dłoni i niepewny chód, które mogą świadczyć o ucisku na rdzeń kręgowy |
| Piersiowy | Typowe objawy: Ból pleców, czasem opasujący klatkę piersiową lub brzuch wzdłuż żeber Na co zwrócić uwagę: Ból w klatce piersiowej lekarz najpierw różnicuje z chorobami serca i płuc |
Jak lekarz rozpoznaje dyskopatię
Podstawą jest wywiad i badanie neurologiczne: lekarz sprawdza siłę mięśni, czucie, odruchy i objawy rozciągowe, np. ból przy unoszeniu wyprostowanej nogi. To badanie wskazuje, który korzeń nerwu jest uciśnięty i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.
Przy typowym bólu bez objawów alarmowych badania obrazowe zwykle nie są potrzebne na początku leczenia. Brytyjskie wytyczne NICE zalecają je wtedy, gdy wynik może zmienić postępowanie, np. przed zabiegiem.
Rezonans magnetyczny najlepiej pokazuje krążki i ucisk na nerwy. Zdjęcie rentgenowskie nie uwidacznia samego dysku, ale pokazuje kości, ustawienie kręgów i zmiany zwyrodnieniowe. W UNiMED wykonuje je pracownia RTG, na skierowanie lekarza.
Wynik rezonansu zawsze porównuje się z objawami. Uwypuklenia krążków są częste także u osób bez bólu: według przeglądu ponad 30 badań z 2015 roku ma je około 30% dwudziestolatków i ponad 80% osób w wieku 80 lat.
Leczenie dyskopatii: od ruchu do zabiegu
U większości osób objawy łagodnieją w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, a przepuklina krążka bywa z czasem mniejsza. Dlatego, gdy nie ma objawów alarmowych, leczenie zaczyna się od metod zachowawczych:
- pozostawania w ruchu i powrotu do codziennych zajęć zamiast leżenia w łóżku,
- ćwiczeń dobranych przez fizjoterapeutę, z terapią manualną jako uzupełnieniem, a nie zamiennikiem ćwiczeń,
- leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych dobranych przez lekarza, w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie krótki czas,
- przy silnym bólu korzeniowym blokady przeciwbólowej, do której kwalifikuje neurochirurg.
Wytyczne NICE nie zalecają w rwie kulszowej m.in. gabapentyny i pregabaliny, innych leków przeciwpadaczkowych, doustnych steroidów ani benzodiazepin, bo nie wykazano ich korzyści, a mogą szkodzić. Leków przepisanych wcześniej nie należy jednak odstawiać na własną rękę: zmianę warto omówić z lekarzem.
Operację rozważa się, gdy mimo leczenia zachowawczego ból lub ograniczenie sprawności się utrzymują, a obraz z rezonansu odpowiada objawom. Pilnie operuje się przy narastającym niedowładzie i zespole ogona końskiego. Decyzję podejmuje neurochirurg, a sam zabieg odbywa się w szpitalu.
Kiedy nie czekać z bólem kręgosłupa na wizytę
Część objawów wymaga pomocy tego samego dnia, a nie planowej konsultacji. Należy od razu zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy albo zadzwonić pod numer 112, gdy bólowi kręgosłupa towarzyszą:
- drętwienie lub utrata czucia w okolicy krocza, odbytu albo narządów płciowych,
- trudność z oddaniem moczu, nietrzymanie moczu lub stolca,
- drętwienie lub osłabienie obu nóg albo szybko narastający niedowład, np. opadanie stopy,
- ból, który pojawił się po poważnym urazie, np. wypadku samochodowym lub upadku z wysokości.
Drętwienie krocza i zaburzenia oddawania moczu mogą oznaczać zespół ogona końskiego, czyli ucisk na wiązkę korzeni nerwowych w dolnej części kanału kręgowego, który wymaga pilnego leczenia w szpitalu. Tego samego dnia lekarz powinien też ocenić ból pleców z gorączką lub dreszczami.
Dyskopatia prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty
Na konsultację w UNiMED nie potrzeba skierowania. Diagnostykę zwykle zaczyna neurolog, a gdy potrzebna jest ocena zabiegowa albo kwalifikacja do blokady, pacjenta przyjmuje neurochirurg. Wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji.
Na wizytę warto zabrać opisy i płyty z badań obrazowych kręgosłupa, wypisy ze szpitala, wyniki wcześniejszych konsultacji i listę leków. Przydaje się też krótka notatka: od kiedy trwa ból, dokąd promieniuje, co go nasila i czy pojawiło się drętwienie albo osłabienie.
Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych.
Poradniki o bólu kręgosłupa
Pytania o dyskopatię
Czym różni się dyskopatia od rwy kulszowej?
Dyskopatia to choroba krążka międzykręgowego, a rwa kulszowa to objaw: ból biegnący od pośladka wzdłuż tylnej części nogi, gdy nerw kulszowy jest podrażniony lub uciśnięty. Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej jest przepuklina krążka w odcinku lędźwiowym, ale nie jedyną.
Czy przy dyskopatii trzeba leżeć w łóżku?
Nie, długie leżenie w łóżku może wręcz przedłużyć dolegliwości. Wytyczne zalecają pozostawanie w ruchu i możliwie szybki powrót do codziennych zajęć, z wysiłkiem dopasowanym do bólu. Zakres ćwiczeń warto ustalić z fizjoterapeutą.
Czy przepuklina krążka może się wchłonąć?
Tak, u części osób przepuklina z czasem się zmniejsza albo znika, co widać w kolejnych badaniach rezonansu. Zbiorcze analizy badań pokazują, że częściej dotyczy to dużych przepuklin, w których fragment krążka przemieścił się do kanału kręgowego, niż niewielkich uwypukleń.
Czy blokada leczy dyskopatię?
Nie usuwa przepukliny, ale może na pewien czas zmniejszyć ból korzeniowy, zwykle w niewielkim stopniu i na kilka tygodni lub miesięcy. Wytyczne NICE zalecają rozważenie zastrzyku nadtwardówkowego z lekiem znieczulającym i steroidem przy ostrej, silnej rwie kulszowej. Kwalifikuje do niego neurochirurg.
Czy do neurologa z dyskopatią potrzebne jest skierowanie?
Nie, na prywatną konsultację neurologiczną albo neurochirurgiczną w UNiMED skierowanie nie jest potrzebne. Skierowania wymaga natomiast zdjęcie RTG kręgosłupa, które lekarz może wystawić podczas wizyty, jeśli uzna badanie za potrzebne.