Biopsja fuzyjna prostaty

Biopsja fuzyjna prostaty w Białymstoku: na czym polega badanie

Biopsja fuzyjna prostaty to pobranie wycinków z gruczołu krokowego pod kontrolą USG, na które nakłada się obraz z rezonansu magnetycznego. Dzięki temu igła trafia w miejsca opisane w rezonansie jako podejrzane. W UNiMED dorośli mężczyźni mogą prywatnie, bez skierowania, skonsultować wyniki z urologiem i przejść kwalifikację do zabiegu.

Celem badania jest potwierdzenie albo wykluczenie raka prostaty. Pobrane fragmenty tkanki ocenia się pod mikroskopem w badaniu histopatologicznym, bo tylko ono pozwala postawić rozpoznanie. Dla pacjenta przebieg przypomina klasyczne pobranie wycinków, a różnica dotyczy precyzji: lekarz celuje w konkretne ogniska zamiast pobierać próbki wyłącznie według schematu.

Kiedy wykonuje się biopsję fuzyjną prostaty

Rak prostaty to w Polsce najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy u mężczyzn: według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 roku zarejestrowano 23 710 zachorowań. Wczesne stadium zwykle nie daje objawów, dlatego o dalszej diagnostyce decydują najczęściej wyniki badań, a nie dolegliwości.

O potrzebie pobrania wycinków decyduje urolog po ocenie kilku elementów naraz, nie samego PSA. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (EAU) najpierw wykonuje się rezonans magnetyczny prostaty. Biopsję rozważa się najczęściej, gdy:

• PSA jest podwyższone albo rośnie w kolejnych oznaczeniach,
• w badaniu przez odbytnicę lekarz wyczuwa stwardnienie lub guzek,
• rezonans opisał zmianę w skali PI-RADS 4 lub 5, a przy ocenie PI-RADS 3 także wtedy, gdy przemawiają za tym gęstość PSA albo rak prostaty w rodzinie,
• wcześniejsze wycinki nie potwierdziły nowotworu, a podejrzenie się utrzymuje,
• pacjent z rakiem prostaty jest objęty aktywną obserwacją i lekarz planuje kontrolną ocenę zmiany.

Gdy rezonans nie pokazuje zmian podejrzanych (PI-RADS 1-2), a ryzyko jest niskie, pobranie wycinków często można odroczyć i kontrolować PSA. Ostateczną decyzję urolog podejmuje razem z pacjentem.

Jak przygotować się do biopsji fuzyjnej

Przed zabiegiem trzeba poinformować lekarza o lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, ale nie należy ich odstawiać na własną rękę. O ewentualnej przerwie decyduje lekarz, bo zależy ona od powodu przyjmowania leku. Warto też zgłosić objawy infekcji dróg moczowych, na przykład pieczenie przy oddawaniu moczu albo gorączkę.

Szczegółowe zalecenia, w tym ewentualny antybiotyk i oczyszczenie odbytnicy, przekazuje ośrodek wykonujący zabieg, bo zależą one od rodzaju dostępu i od czynników ryzyka zakażenia.

Gdy zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym albo przewodowym, obowiązują też zasady dotyczące jedzenia i picia przed zabiegiem, które przekazuje ośrodek. Powrót do domu warto wtedy zaplanować z osobą towarzyszącą.

Jak przebiega biopsja fuzyjna prostaty

Zabieg odbywa się w warunkach szpitalnych i zawsze w znieczuleniu. Przebiega w kilku etapach:

• lekarz wprowadza do odbytnicy cienką głowicę USG, która pokazuje prostatę na ekranie,
• program łączy obraz USG z wcześniej opisanym rezonansem, a podejrzane ogniska pojawiają się jako zaznaczone cele,
• po znieczuleniu lekarz wprowadza igłę przez skórę krocza albo przez ścianę odbytnicy i pobiera wycinki z ognisk, zwykle także z ich otoczenia, a w razie potrzeby z pozostałych części gruczołu,
• pobrane próbki trafiają do pracowni patomorfologii.

Wybór dostępu zależy od sytuacji pacjenta, przy czym wytyczne EAU wskazują dostęp przez krocze jako obarczony mniejszym ryzykiem zakażenia. Zabieg trwa zwykle 30-45 minut, a po znieczuleniu miejscowym pacjent najczęściej wraca do domu tego samego dnia.

Przez kilka dni po zabiegu w moczu może pojawiać się krew, a w nasieniu nawet przez kilka tygodni. To częste i zwykle niegroźne następstwo zabiegu, a picie większej ilości płynów pomaga oczyścić mocz z krwi. Możliwe są też tkliwość krocza i przejściowe trudności z oddawaniem moczu.

Pilnej pomocy wymagają gorączka z dreszczami, brak możliwości oddania moczu albo obfite krwawienie ze skrzepami. W takiej sytuacji trzeba zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy, a przy złym stanie ogólnym zadzwonić pod numer 112.

Wynik badania histopatologicznego i co dalej

Pobrane wycinki ocenia patomorfolog. Opis zawiera informację, czy w próbkach są komórki raka, a jeśli tak, ocenę złośliwości w skali Gleasona i grupę ISUP oraz liczbę i rozległość zmienionych wycinków.

Wynik omawia urolog na wizycie, którą umawia się po otrzymaniu opisu z pracowni patomorfologii, i zestawia go z PSA oraz obrazem z rezonansu. W poradni urologicznej UNiMED warto pokazać pełny opis badania histopatologicznego, a nie tylko jego wniosek.

• Nowotwór potwierdzony: lekarz określa grupę ryzyka i w razie potrzeby zleca badania oceniające zaawansowanie. Możliwe postępowanie, od aktywnej obserwacji po leczenie radykalne, opisuje strona o leczeniu raka prostaty.
• Wynik ujemny przy utrzymującym się podejrzeniu: urolog może zalecić kontrolę PSA, ponowny rezonans albo powtórne pobranie wycinków.

Biopsja fuzyjna prostaty prywatnie: zapis na kwalifikację

Na konsultację urologiczną w UNiMED nie potrzeba skierowania. Urolog ocenia wyniki PSA i rezonansu, bada pacjenta i kwalifikuje do zabiegu, który następnie wykonują specjaliści w warunkach szpitalnych. Zależnie od potrzeb igłę wprowadza się przez krocze albo przez odbytnicę.

Termin konsultacji można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji. Na wizytę warto zabrać wyniki PSA z datami oznaczeń, opis rezonansu i płytę z obrazami (do fuzji potrzebne są obrazy z badania, a nie tylko jego opis), wyniki wcześniejszych wycinków oraz listę przyjmowanych leków.

Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych. O koszt zabiegu warto zapytać przy zapisie.