Hepatologia

Hepatolog w Białymstoku - choroby wątroby i próby wątrobowe

Hepatologiem nazywa się lekarza, który zajmuje się chorobami wątroby. W Polsce hepatologia nie jest osobną specjalizacją lekarską, dlatego takich pacjentów leczą najczęściej gastroenterolodzy i specjaliści chorób zakaźnych. W Centrum Medycznym UNiMED w Białymstoku dorosłych z chorobami wątroby przyjmują prywatnie, bez skierowania, poradnia gastroenterologiczna i poradnia chorób zakaźnych.

Na konsultację, którą potocznie nazywa się wizytą u hepatologa, zgłaszają się zwykle osoby z podwyższonymi próbami wątrobowymi bez jasnej przyczyny, ze stłuszczeniem lub innymi zmianami w wątrobie oraz z zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B lub C. W UNiMED można też wykonać USG jamy brzusznej.

Próby wątrobowe: co mówi każdy parametr

Pod nazwą prób wątrobowych kryje się kilka badań krwi, a każde z nich odpowiada na inne pytanie, dlatego hepatolog ocenia je zawsze łącznie:

• ALT (AlAT) to enzym najbardziej swoisty dla wątroby, którego aktywność we krwi rośnie, gdy uszkodzone są jej komórki,
• AST (AspAT) również świadczy o uszkodzeniu komórek wątroby, ale występuje też w mięśniach i sercu,
• GGTP reaguje na alkohol, część leków i zastój żółci, dlatego sam jego wzrost niewiele przesądza,
• fosfataza zasadowa (ALP) wskazuje na drogi żółciowe, choć jej źródłem bywają także kości,
• bilirubina rośnie przy chorobach wątroby i dróg żółciowych, ale bywa też podwyższona w łagodnym, dziedzicznym zespole Gilberta,
• albumina i INR pokazują, jak wątroba wytwarza białka, co ma znaczenie w zaawansowanych chorobach.

Pojedynczy wynik powyżej normy nie przesądza o chorobie. Lekarz porównuje kolejne oznaczenia, sprawdza przyjmowane leki i suplementy, a w razie potrzeby zleca badania w kierunku wirusów, chorób autoimmunologicznych i zaburzeń gospodarki żelazem.

Od której poradni zacząć przy problemie z wątrobą

Obie poradnie przyjmują pacjentów z chorobami wątroby, a przy części chorób lekarze współpracują ze sobą. Zestawienie pomaga wybrać pierwszą wizytę:

Gdy chorobie wątroby towarzyszy cukrzyca, leczenie warto uzgodnić także z diabetologiem, bo wyrównanie glikemii i masy ciała wpływa na stan wątroby.

Stłuszczenie wątroby i ryzyko włóknienia

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi, w skrócie MASLD, to nadmiar tłuszczu w wątrobie u osoby z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka, takim jak nadwaga, cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy zaburzenia lipidowe. Przez lata zwykle nie daje żadnych objawów.

Samo stłuszczenie widoczne w USG nie mówi jeszcze, czy w wątrobie rozwija się włóknienie, a to ono decyduje o rokowaniu. Według wytycznych europejskich hepatolog ocenia je najpierw wskaźnikiem FIB-4, wyliczanym z wieku i wyników krwi, a gdy wynik nie wyklucza zaawansowanego włóknienia, kieruje na elastografię wątroby.

Podstawą leczenia jest zmiana stylu życia. Trwała utrata co najmniej 5% masy ciała zmniejsza ilość tłuszczu w wątrobie, 7-10% łagodzi stan zapalny, a 10% i więcej sprzyja cofaniu się włóknienia. Przy stłuszczeniu nie zaleca się picia alkoholu.

W ułożeniu planu żywienia, który da się utrzymać na co dzień, pomaga poradnia dietetyczna.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C

Zakażenie wirusem HBV lub HCV może przez wiele lat przebiegać bez objawów, dlatego najczęściej wykrywa je badanie krwi. Oba wirusy przenoszą się przez krew, a HBV także drogą płciową.

Dodatni wynik przeciwciał anty-HCV oznacza kontakt z wirusem, a o tym, czy zakażenie trwa, rozstrzyga badanie HCV RNA. Przy HBV podstawą jest oznaczenie antygenu HBsAg.

Przewlekłe zakażenie HBV wymaga zwykle wieloletniego leczenia, które hamuje namnażanie wirusa i chroni wątrobę przed marskością. Przed zakażeniem chroni szczepionka, zalecana dorosłym, którzy nie byli wcześniej szczepieni.

Przy wirusowym zapaleniu wątroby gastroenterolog współpracuje w UNiMED z poradnią chorób zakaźnych. O wyborze leczenia i miejscu jego prowadzenia decyduje lekarz.

Kiedy nie czekać na wizytę u hepatologa

Ostre powikłania chorób wątroby leczy się w szpitalu, a nie w poradni. Przy poniższych objawach należy zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy:

• wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy kawy albo czarne, smoliste stolce,
• nagłe splątanie, dezorientacja lub nadmierna senność u osoby z marskością wątroby,
• zażółcenie skóry lub białek oczu z gorączką, dreszczami i bólem brzucha,
• przyjęcie zbyt dużej dawki paracetamolu, także wtedy, gdy jeszcze nic nie dolega.

Pilnej oceny lekarskiej, najlepiej tego samego dnia, wymaga też nowo zauważone zażółcenie skóry lub oczu bez gorączki oraz szybko powiększający się obwód brzucha u osoby z chorobą wątroby.

Konsultacja hepatologiczna prywatnie: zapis i przygotowanie do wizyty

Na konsultację w sprawie chorób wątroby w UNiMED nie potrzeba skierowania. Pacjentów, którzy szukają hepatologa, przyjmują poradnia gastroenterologiczna i poradnia chorób zakaźnych, a wolne terminy można zarezerwować online w MyDr i ZnanyLekarz albo telefonicznie w rejestracji.

Na wizytę warto zabrać aktualne i wcześniejsze próby wątrobowe, morfologię, wyniki badań w kierunku HBV i HCV, opis USG jamy brzusznej oraz listę leków, suplementów i preparatów ziołowych. Przydaje się też informacja o ilości wypijanego alkoholu i o chorobach wątroby w rodzinie.

Aktualne ceny konsultacji i badań są w cenniku dla dorosłych. O koszt wizyty w poradni chorób zakaźnych warto zapytać przy zapisie.